1.4.1 ความช่วยเหลือให้เกิดวิสาหกิจท้องถิ่น

1.4.1 การสนับสนุนการเริ่มต้นธุรกิจในท้องถิ่น (Local Start-up Assistance)

คำอธิบายตัวชี้วัด:
สถาบันอุดมศึกษามีการให้ความช่วยเหลือแก่ชุมชนในท้องถิ่น เพื่อสนับสนุนการเริ่มต้นธุรกิจที่มีความยั่งยืนทางเศรษฐกิจและสังคม (financially and socially sustainable businesses) ผ่านการจัดอบรม การให้คำปรึกษา การบ่มเพาะผู้ประกอบการ หรือการเปิดให้ใช้ทรัพยากรของมหาวิทยาลัย

การดำเนินงานของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา (มร.นม.)
มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ดำเนินงานตาม ยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 โดยมีพื้นที่ดำเนินงาน ในจังหวัดนครราชสีมา 16 อำเภอ 26 ตำบล 49 หมู่บ้าน ภายใต้ยุทธศาสตร์หลัก 4 ด้าน คือ 1 การพัฒนาท้องถิ่น 2 การผลิตและพัฒนาครู 3 ยกระดับคุณภาพการศึกษา และ 4 พัฒนาระบบบริหารจัดการ

สำหรับยุทธศาสตร์ที่ 1 ด้านการพัฒนาท้องถิ่น ซึ่งมีเป้าหมาย 3 ด้าน คือ 1) ด้านเศรษฐกิจ 2) ด้านสังคม 3) ด้านสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยกำหนดกลยุทธ์ที่ 1 ที่เกี่ยวข้องกับด้านเศรษฐกิจคือ “บูรณาการพันธกิจสัมพันธ์เพื่อการยกระดับเศรษฐกิจของท้องถิ่น ที่เป็นไปตามบริบทและความต้องการในการพัฒนาท้องถิ่น” เกิดผลลัพท์ดังนี้:
1. เกิดพื้นที่ต้นแบบ Social Lab ด้านการท่องเที่ยวและอาหาร 2 พื้นที่ 
2. ผลิตภัณฑ์ชุมชนได้รับการพัฒนา ยกระดับและเพิ่มมูลค่า ตามแนวทางเศรษฐกิจ BCG ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ 31 ผลิตภัณฑ์  
3. ผู้ประกอบการชุมชน บุคลากร นักศึกษา และ ประชาชนในพื้นที่เกิดการบวนการเรียนรู้ร่วมกัน

การดำเนินการแต่ละโครงการมุ่งเน้นการส่งเสริมผู้ประกอบการท้องถิ่น (local start-ups) และการสร้างอาชีพที่ยั่งยืนให้กับประชาชนในพื้นที่ ผ่านการให้คำปรึกษา อบรมเชิงปฏิบัติการ และการใช้ทรัพยากรของมหาวิทยาลัย เพื่อบ่มเพาะธุรกิจที่มีศักยภาพในการเติบโตอย่างยั่งยืน

การดำเนินงานทั้งหมดเป็นการให้ความช่วยเหลือโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย (free assistance) ภายใต้พันธกิจของมหาวิทยาลัยในฐานะ “มหาวิทยาลัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น (University for Local Development)” ที่มุ่งสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจและสังคมแก่ชุมชนอย่างยั่งยืน

รายงานการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567
– ด้านเศรษฐกิจ (หน้า 29-37)
หน้าชื่อโครงการผู้รับผิดชอบหน่วยงานพื้นที่ดำเนินงาน / กลุ่มเป้าหมายผลการดำเนินงาน
29โครงการพัฒนาชุมชนต้นแบบด้านการท่องเที่ยว เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตจากวัฒนธรรมและวิถีชีวิตคนโคราช กรณีกลุ่มวิสาหกิจชุมชนการท่องเที่ยวชุมชนบ้านปรางค์นคร อ.คง จ.นครราชสีมาอ.ณภัค คณารักษ์เดโชคณะวิทยาการจัดการ

ต.บ้านปรางค์ อ.คง จ.นครราชสีมา และมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา/

กลุ่มสมาชิกวิสาหกิจและชุมชน 5 หมู่บ้าน 1) บ้านปรางค์ 2) บ้านปรางค์ทองพัฒนา 3) บ้านดอนทแยง 4) บ้านประคำ 5) บ้านทับมะขาม จำนวน 50 คน อาจารย์ 9 คน และ นักศึกษา 40 คน

ผลผลิต
1. นักศึกษา เข้าร่วมโครงการ 40 คน
2. ภาคีเครือข่ายในการขับเคลื่อน 3 หน่วยงาน
3. รายวิชาในหลักสูตรที่มีการบูรณาการจัดการเรียนการสอน 2 รายวิชา
4. เกิดพื้นที่ชุมชนต้นแบบด้านการท่องเที่ยว

ผลลัพธ์
1. รายได้ของวิสาหกิจชุมชนเพิ่มขึ้น ร้อยละ 10
2. ความสุขมวลรวม GVH ร้อยละ 42
3. ผลตอบแทนทางสังคม SROI 1.0
4. องค์ความรู้ 2 เรื่อง

30โครงการพัฒนาการเรียนรู้ด้านการท่องเที่ยวชุมชนเชิงสร้างสรรค์อย่างมีส่วนร่วมโดยใช้ชุมชนเป็นฐานห้องปฏิบัติการทางสังคม (Social Lab) เพื่อยกระดับและพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยการเสริมทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21ผศ.ดร.จุฑาทิพย์ สุทธิเทพคณะวิทยาการจัดการบ้านเหนือ ต.ปากช่อง อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา/นักศึกษา/กลุ่มสหกรณ์การเกษตรในเขตปฏิรูปที่ดินปากช่อง (คทช.) จากัด จำนวน 40 คนผลผลิต 
1. พื้นที่หรือชุมชนที่ได้รับการค้นหาอัตลักษณ์ด้านการท่องเที่ยว 1 ชุมชน
2. ชุมชนมีความรู้ด้านการจัดการที่พักนักเดินทาง 30 คน
3. เกิดกิจกรรมและเส้นทางการท่องเที่ยวสร้างสรรค์ 2 กิจกรรม
4. เกิดเมนูอาหารชุมชน 1 รายการ
5. เกิดห้องปฏิบัติการทางสังคม (Social lab) 1 ชุมชน
ผลลัพธ์
1. รายได้ครัวเรือนกลุ่มเป้าหมายที่เข้าโครงการเพิ่มขึ้น ร้อยละ 102.
2. ความสุขมวลรวม (GVH) ของครัวเรือน ที่เข้าร่วมโครงการร้อยละ 423.
3. เกิดองค์ความรู้ของอาจารย์หรือนักศึกษาที่ดำเนินการร่วมกับชุมชน 6 องค์ความรู้
31โครงการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากชุมชน ด้วยกระบวนการออกแบบพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงก้าวหน้าเพื่อสร้างเอกลักษณ์เสริมประสิทธิภาพ และส่งเสริมการขายให้กับผลิตภัณฑ์ป่านศรนารายณ์ในพื้นที่หมู่ 1 เก่าตำบลบ้านเก่า อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมาผศ.ดร.สุธิดา วรรธนะปกรณ์คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์พื้นที่หมู่ 1 เก่า ตำบลบ้านเก่า อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา/สมาชิกกลุ่มผลิตภัณฑ์ป่าศรนารายณ์ และเครือข่ายชุมชนในพื้นที่ จำนวน 20 คน นักศึกษาสาขาวิชาออกแบบนิเทศศิลป์ จำนวน 30 คน

ผลผลิต
1. สินค้ากลุ่มแฟชั่น อาทิ กระเป๋า เข็มขัด จำนวน 12 ชิ้น
2. สินค้ากลุ่มเครื่องประดับแฟชั่น จำนวน 20 ชิ้น
3. แท็กสินค้า และบรรจุภัณฑ์ จำนวน 100 ชิ้น
ผลลัพธ์
1. ตัวแทนกลุ่มผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์ป่านศรนารายณ์ได้รับองค์ความรู้ จำนวน 15 คน
2. ตัวแทนนักศึกษาออกแบบนิเทศศิลป์ได้บูรณาการความรู้ที่สัมพันธ์กับรายวิชาของหลักสูตร จำนวน 20 คน
3. ชุมชนผลิตสินค้าจากการพัฒนาออกจำหน่ายสร้างรายได้เพิ่มขึ้นร้อยละ 10

32โครงการยกระดับและพัฒนาผลิตผลิตภัณฑ์ผ้าหมักโคลนย้อมสีธรรมชาติ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผ้าทอมือพื้นบ้าน ตำบลหนองบัวน้อย อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมาดร.สิราวิชญ์ กีรติอุไรคณะวิทยาการจัดการตำบลหนองบัวน้อย อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา/วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผ้าทอมือหนองบัวน้อยผลผลิต
1. กำลังการผลิตผลิตภัณฑ์ที่เพิ่มขึ้น ร้อยละ 10
2. บรรจุภัณฑ์ 1 แบบ
3. ตราสัญลักษณ์ผลิตภัณฑ์ 1 ตรา
4. ช่องทางการจำหน่าย มากกว่า 1 ช่องทาง
ผลลัพธ์
1. วิสาหกิจชุมชนมีรายได้เพิ่มขึ้น ร้อยละ 10
2. ความร่วมมือระหว่างชุมชน 1 ชุมชน
33โครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูป จากใยบวบ และการส่งเสริมการตลาดเพื่อเพิ่มมูลค่าและยกระดับรายได้ให้กับวิสาหกิจชุมชนวิถีคนโคกพรม ตำบลโนนไทย อำเภอโนนไทย จังหวัดนครราชสีมาดร.จารุวรรณ พนมจีระสวัสดิ์คณะวิทยาการจัดการวิสาหกิจชุมชนวิถีคนโคกพรม ตำบลโนนไทย อำเภอโนนไทย จังหวัดนครราชสีมาสมาชิกวิสาหกิจชุมชนวิถีคนโคกพรม ตำบลโนนไทย อำเภอโนนไทย จังหวัดนครราชสีมาผลผลิต
1. วิสาหกิจชุมชนมีสมาชิกเข้าร่วมโครงการ 23 คน
ผลลัพธ์
1. ผลิตภัณฑ์ที่ล้างจานจากใยบวบ 1 ผลิตภัณฑ์
2. ผลิตภัณฑ์ที่รองของร้อน 1 ผลิตภัณฑ์
34โครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อการท่องเที่ยวและวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยว อ.สูงเนินผศ.สุจิตรา จาปาศรีคณะวิทยาการจัดการอำเภอสูงเนิน และมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา/ ประชาชน (ต.สูงเนิน ต.โคราช ต.เสมา) 60 คน นักศึกษา 25 คน และอาจารย์ 7 คนผลผลิต
1. องค์ความรู้และแผนงานในการบริหารจัดการผลิตภัณฑ์และการบริหารการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน 1 แผน
2. ช่องทางการตลาดออนไลน์และออฟไลน์ 2 ช่องทาง
3. สื่อเพื่อการสื่อสารการตลาดผลิตภัณฑ์ชุมชนเพื่อการท่องเที่ยว 2 สื่อ
ผลลัพธ์
1. สื่อการเรียนรู้1 สื่อ
2. วิสาหกิจชุมชนรายได้เพิ่มขึ้น ร้อยละ 10
3. ผลิตภัณฑ์เพื่อการท่องเที่ยว ได้แก่ เส้นทางการท่องเที่ยว อาหาร ละกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ 6 ผลิตภัณฑ์
35โครงการผลิตภัณฑ์แปรรูปจากน้อยหน่าตกเกรดเพื่อเพิ่มมูลค่าและต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์เชิงพานิชย์รศ.ว่าที่ ร.ต. พงษ์ศักดิ์ จิตตบุตรคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีวิสาหกิจชุมชนน้อยหน่าปากช่อง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา/ สมาชิกวิสาหกิจชุมชนน้อยหน่าปากช่อง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ผลผลิต
1. ผลิตภัณฑ์ชุมชน OTOP ที่ได้รับการพัฒนามูลค่า จำนวน 2 ผลิตภัณฑ์
2. ผู้ประกอบการชุมชน อาจารย์นักศึกษา และประชาชนในพื้นที่ เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน จำนวน 3 กิจกรรม
3. ผู้ประกอบการชุมชนมีรายได้ที่เพิ่มขึ้น ร้อยละ 10
ผลลัพธ์
1. ผลิตภัณฑ์จากน้อยหน่าตกเกรดได้แก่ ผลิตภัณฑ์ปุยอินทรีย์ และการผลิตถ่านคุณภาพสูง 2 ผลิตภัณฑ์
2. เกิดนวัตกรรมชุมชนตามแนวทางเศรษฐกิจ BCG ที่มีการนามาใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม 2 นวัตกรรมชุมชน
3. รายวิชาในหลักสูตรที่มีการบูรณาการจัดการเรียนการสอนกับการดำเนินงานโครงการฯ 2 รายวิชา
4. เกิดองค์ความรู้ของอาจารย์หรือนักศึกษาที่ดำเนินการร่วมกับชุมชน 3 องค์ความรู้
5. กลุ่มเป้าหมายผู้เข้าร่วมโครงการมีรายได้เพิ่มขึ้น ร้อยละ 10
36โครงการออกแบบลวดลายเรขาคณิตจากศิลปวัฒนธรรมพื้นถิ่นโคราช สำหรับตกแต่งเพื่อเพิ่ม มูลค่าผลิตภัณฑ์เครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน (Soft Power)ผศ.ดร.สืบศักดิ์ สิริมงคลกาลสำนักศิลปะและวัฒนธรรมชุมชนด่านเกวียน,โรงปั้นห้างหุ้นส่วนจำกัด มาตา อาร์แอนด์เดคอร์ และมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมากลุ่มเป้าหมาย : นักศึกษา และช่างฝีมือท้องถิ่น / ผู้ประกอบการ จำนวน 50 คนผลผลิต
1. นักศึกษาและผู้ประกอบการเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 50 คน
2. ลวดลายเรขาคณิตจากศิลปวัฒนธรรมพื้นถิ่นโคราช จำนวน 5 ลวดลาย
3. ยื่นจดแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ลวดลาย จำนวน 4 ลวดลาย
4. แสดงผลงานเครื่องปั้นดินเผาสู่สาธารณชน จำนวน 1 ครั้ง
ผลลัพธ์
1. ระบบการสร้างผลิตภัณฑ์การออกแบบลวดลายเรขาคณิตจากวัฒนธรรมพื้นถิ่นโคราช 1 ระบบ
2. นวัตกรรมชุมชนตามแนวทางเศรษฐกิจ BCG ที่มีการนามาใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม 3 นวัตกรรม
37โครงการ ไก่แก้วสีดา การยกระดับผลิตภัณฑ์และบริการทางวัฒนธรรม เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน ในพื้นที่อำเภอสีดา จังหวัดนครราชสีมาดร.ชุมพล ชะนะมาสำนักศิลปะและวัฒนธรรมอำเภอสีดา จังหวัดนครราชสีมา/ช่างฝีมือท้องถิ่น ผู้ประกอบการ และเยาวชนคนรุ่นใหม่ผลผลิต
1. นวัตกรรมผลิตภัณฑ์ภายใต้โมเดลเศรษฐกิจใหม่ 3 รายการ ได้แก่ สไบลายเพนท์อัตลักษณ์ไก่แก้วสีดา เสื่อลายไก่แก้ว ตะกร้าไก่แก้ว
2. การบูรณาการกับการเรียนการสอน 2 สาขาวิชา
3. สื่อออนไลน์เพื่อสนับสนุนการเผยแพร่ผลิตภัณฑ์ที่สร้างอัตลักษณ์ ประจำถิ่น อำเภอสีดา 1 รายการ
4. ผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นที่ได้รับการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา
ผลลัพธ์
1. ระบบการสร้างผลิตภัณฑ์การออกแบบลวดลายเรขาคณิตจากวัฒนธรรมพื้นถิ่นโคราช 1 ระบบ
2. นวัตกรรมชุมชนตามแนวทางเศรษฐกิจ BCG ที่มีการนามาใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม 3 นวัตกรรม
3. ผู้ประกอบการชุมชน อาจารย์ นักศึกษา และประชาชนในพื้นที่เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน จำนวน 45 คน

แหล่งข้อมูลอ้างอิง
การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567
ผลการดำเนินงานตามแผนยุทธ์ 67