15.2.6 การจัดการที่ดินเพื่อการเกษตรและการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (การบริการวิชาการ)
มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมาในฐานะสถาบันอุดมศึกษาของรัฐที่มีพันธกิจเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นได้ให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อการบริหารจัดการทรัพยากรบนพื้นที่ดินอย่างยั่งยืน ทั้งในมิติของการอนุรักษ์การใช้ประโยชน์ และการพัฒนาเพื่อรองรับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและการท่องเที่ยวชุมชน ซึ่งเป็นฐานสำคัญของระบบเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประชาชนในจังหวัดนครราชสีมาและพื้นที่โดยรอบ การดำเนินงานด้านดังกล่าวสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยเฉพาะที่เน้นการคุ้มครอง ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์ทรัพยากร โดยคำนึงถึงความสมดุลของระบบนิเวศ และความมั่นคงของพื้นที่เกษตรกรรมและพื้นที่ท่องเที่ยวในท้องถิ่น
ตลอดช่วงหลายปีที่ผ่านมา มหาวิทยาลัยได้พัฒนากลไกและกิจกรรมบริการวิชาการที่มีความหลากหลาย ครอบคลุมตั้งแต่การฟื้นฟูพื้นที่ต้นน้ำ พื้นที่ป่า และพื้นที่เกษตร ไปจนถึงการสร้างองค์ความรู้และนวัตกรรมที่สนับสนุนการจัดการที่ดินอย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งการส่งเสริมให้ชุมชนสามารถใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและภูมินิเวศเพื่อรองรับการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนได้อย่างเหมาะสม การทำงานเชิงพื้นที่เหล่านี้สะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยในฐานะแกนกลางที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ทางวิชาการเข้ากับการพัฒนาจริงในพื้นที่ พร้อมทั้งสร้างความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐ ภาคประชาชน และองค์กรชุมชน เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมและยั่งยืน
ตัวอย่างของกิจกรรมและโครงการสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมาในการขับเคลื่อนการจัดการที่ดินเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในชุมชนท้องถิ่น โดยสะท้อนถึงการบูรณาการระหว่างการศึกษา การวิจัย และการบริการวิชาการที่สนับสนุนการพัฒนาพื้นที่อย่างรอบด้านและยั่งยืน เช่น
1. บันทึกข้อตกลงความร่วมมือด้านการฟื้นฟูป่าต้นนํ้า ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ณ เขตป่าสงวนแห่งชาติป่าหนองเต็ง-จักราช อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา สำหรับสนับสนุนการเรียนการสอน การอบรมถ่ายทอดองค์ความรู้พัฒนาศักยภาพครือข่ายนักอนุรักษ์และการท้าวิจัย ด้านนิเวศวิทยาป่าไม้และสิ่งแวดล้อม
บันทึกข้อตกลงความร่วมมือด้านการฟื้นฟูป่าต้นนํ้า ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ณ เขตป่าสงวนแห่งชาติป่าหนองเต็ง-จักราช อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา
2. หลักสูตรวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม รายวิชา การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ และยังใช้ในการจัดการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน
Link: หลักสูตรวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม รายวิชา การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ
3. มหาวิทยาลัยมีแผนอย่างเป็นทางการสำหรับการทำฟาร์มอย่างยั่งยืนตามแผนพัฒนาความเป็นเลิศ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570) โดยสร้างแบบจำลองของนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน ขับเคลื่อนด้วย 7 แพลตฟอร์มหลัก ได้แก่ เกษตรอินทรีย์และอาหารปลอดภัย คือ แพลตฟอร์มที่ 6
แผนพัฒนาความเป็นเลิศ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570)
4. การดำเนินงานของโคราชจีโอพาร์คเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในชุมชนท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง โคราชจีโอพาร์ค มีการขับเคลื่อนโดยการพัฒนาชุมชนจีโอทัวริซึ่ม 13 แห่ง ผ่านเส้นทางท่องเที่ยวเชิงธรณี อาหารจีโอ ผลิตภัณฑ์หัตถกรรม และโฮมสเตย์ ส่งผลให้รายได้ครัวเรือนเพิ่มขึ้นและเกิดอาชีพใหม่กว่า 1,000 คน และยังเป็นสมาชิกเครือข่ายจีโอพาร์คระดับโลก (GGN) ระดับเอเชีย-แปซิฟิก (APGN) และระดับประเทศ (TGN) มิใช่เป็นเพียงการสร้างความภาคภูมิใจ แต่เป็นการเปิดประตูสู่การแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับจีโอพาร์คชั้นนำกว่า 10 ประเทศทั่วโลก ผ่านกลไกความร่วมมืออันหลากหลาย ทั้งการถ่ายทอดองค์ความรู้ การแบ่งปันแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ และการพัฒนามาตรฐานการบริหารจัดการร่วมกัน
แหล่งข้อมูล
Khorat Geopark – อุทยานธรณีโคราช
Khorat UNESCO Global Geopark
5. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ดำเนินการพัฒนาท้องถิ่นตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยเฉพาะประเด็น “การจัดการที่ดินเพื่อการเกษตรและการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (การบริการวิชาการ)” และพิจารณาจากโครงการที่มีลักษณะการจัดการพื้นที่การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรดินอย่างเหมาะสม ตลอดจนการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านเกษตรยั่งยืน การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศหรือท่องเที่ยวชุมชนอย่างเป็นระบบ ทั้งนี้การดำเนินงานจะต้องมีผลให้เกิดการใช้ที่ดินอย่าง มีประสิทธิภาพเกิดพื้นที่ต้นแบบหรือศูนย์เรียนรู้ในชุมชน และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจโดยไม่ทำลายฐานทรัพยากรของพื้นที่
โครงการภายใต้กรอบ “การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567” พบว่า มีหลายโครงการที่มีลักษณะสอดคล้องกับเกณฑ์ดังกล่าว โดยเฉพาะโครงการที่มุ่งเน้นการพัฒนาเกษตรปลอดภัย การจัดการพื้นที่เกษตรอย่างยั่งยืน การบูรณาการองค์ความรู้ด้าน BCG Economy รวมถึงโครงการที่พัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวชุมชนบนฐานทรัพยากรธรรมชาติและวิถีชีวิตในท้องถิ่น โครงการเหล่านี้สะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยในการเป็นกลไกกลางที่สนับสนุนชุมชนให้สามารถบริหารจัดการพื้นที่ของตนอย่างมีประสิทธิภาพ เกิดคุณค่าทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล มหาวิทยาลัยในฐานะผู้ให้บริการวิชาการแก่ชุมชน ผ่านโครงการที่สำคัญต่าง ๆ เช่น
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567
ผลการดำเนินงานตามแผนยุทธ์ 67
1) โครงการพัฒนาและเชื่อมโยงชุมชนเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้เชิงเกษตรปลอดภัยและรักษ์สิ่งแวดล้อมแบบองค์รวมตามแนวทาง BCG Model เพื่อพัฒนาศักยภาพคนในพื้นที่ร่วมกับภาคีเครือข่ายให้มีความเข้มแข็งในการพัฒนาตนเองและชุมชน ตำบลขามสะแกแสง จังหวัดนครราชสีมา
พื้นที่ดำเนินการ : ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) ขามสะแกแสง ตำบลขามสะแกแสง อำเภอขามสะแกแสง จังหวัดนครราชสีมา
กลุ่มเป้าหมาย : ชุมชน สมาชิกศูนย์และเครือข่าย อย่างน้อย 30 คน นักศึกษา อาจารย์ หน่วยงานภาครัฐ
ที่มาและความสำคัญ : จากการลงพื้นที่เพื่อร่วมพัฒนาตำบลขามสะแกแสง อำเภอขามสะแกแสง จังหวัดนครราชสีมา ในมิติต่าง ๆ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา จึงวางแผนดำเนินการสร้างนวัตกรรมทางสังคมแบบองค์รวมเพื่อพัฒนาท้องถิ่น สร้างพื้นที่ต้นแบบ Social Lab ในด้านการเกษตรปลอดภัยและรักษาสิ่งแวดล้อม โดยตั้งเป้าหมาย การเป็นต้นแบบ "พื้นที่แหล่งเรียนรู้ ต้นแบบด้านการเกษตรปลอดภัยและรักษาสิ่งแวดล้อมแบบองค์รวม ส่งเสริมรายได้เกษตรกรในชุมชนมีรายได้เพิ่มขึ้น" สร้างพื้นที่ต้นแบบแบบองค์รวมเป็นพื้นที่ต้นแบบเกษตรปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม และเพื่อให้เป็นพื้นที่ศึกษาลักษณะเชิงการทดลองทั้งในมิติทางสังคม ไปจนถึงมิติทางขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชน
กิจกรรมดำเนินงาน
1. อบรมเชิงปฏิบัติการด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมสร้างความร่วมมือแนวทางการจัดการตนเองแบบองค์รวม
2. ถ่ายทอดองค์ความรู้เกษตรปลอดภัยแบบองค์รวม ร่วมจัดการความรู้ ประเด็นปัญหาและแนวทางแก้ไข
3. พัฒนานวัตกรรมทางสังคม เพื่อส่งเสริมผลผลิตเกษตรปลอดภัยเทคโนโลยีลดต้นทุนการผลิต – การผลิตธาตุอาหารรองไว้ใช้เอง จากอินทรียวัตถุทั้งในพื้น ที่และชุมชน
4. อบรมเชิงปฏิบัติการส่งเสริมรายได้ครัวเรือน ถ่ายทอด ต่อยอดโมเดลธุรกิจ สร้างเครือข่ายภาคเอกชน
5. จัดเวที ต่อยอด ขยายผลจัดกิจกรรม สร้างความเป็นพื้นที่ต้นแบบเน้นความยั่งยืนให้แก่ชุมชนเน้นพัฒนาสู่การเป็นผู้ประกอบการผลการดำเนินงาน
ผลผลิต
1. มีผู้เข้าร่วมกิจกรรมจาก 2 หมู่บ้าน รวม 30 คน
2. นวัตกรรมเครื่องผสมการผลิตดินปลูกจากปุ้ยหมักอินทรีย์และถ่านไบโอชาร์บารุงดิน 1 นวัตกรรม
ผลลัพธ์
1. ศูนย์เรียนรู้ต้นแบบ 1 แห่ง 5 ฐานการเรียนรู้
2. รายได้ครัว เรือนเพิ่มขึ้นมากกว่า 10% จากปุ๋ยหมักอินทรีย์เปรียบเทียบจากเดิมครัวเรือนยังไม่มีการจำหน่าย
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567
ผลการดำเนินงานตามแผนยุทธ์ 67
2) โครงการพัฒนาชุมชนต้นแบบด้านการทํองเที่ยวเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตจากวัฒนธรรมและวิถีชีวิตคนโคราช กรณีกลุ่มวิสาหจชุมชนการทํอง เที่ยวชุมชนบ้านปรางค์นคร อ.คง จ.นครราชสีมา
พื้นที่ดำเนินการ : ตำบลบ้านปรางค์ และมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
กลุ่มเป้าหมาย : กลุ่มสมาชิกวิสาหกิจและชุมชน 5 หมู่บ้าน 1) บ้านปรางค์ 2) บ้านปรางค์ทองพัฒนา 3)บ้านดอนทแยง 4)บ้านประคา 5) บ้านทัพมะขาม จำนวน 50 คน อาจารย์ 9 คน และนักศึกษา 40 คน
ที่มาและความสำคัญ: จากข้อมูลการพัฒนาของวิสาหกิจชุมชน การท่องเที่ยวบ้านปรางค์นคร อ.คง จ.นครราชสีมา พบว่าชุมชนมีเป้าหมายและมีความมุ่งมั่นในการพัฒนาชุมชนอย่างต่อเนื่อง ภายใต้การให้คำแนะนาปรึกษาจากคณาจารย์ และบุคลากรของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา โดยดำเนินการร่วมกับภาคีเครือข่ายที่มีเป้าหมายในการ "แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการพัฒนาชุมชนร่วมกัน" จนได้รับความสำเร็จในระดับหนึ่ง และสามารถพัฒนาต่อยอดกิจกรรมของชุมชน ให้เป็นชุมชนต้นแบบ หรือชุมชนเป็นห้องปฏิบัติการทางสังคม ซึ่งมีจุดเริ่มต้นมา
จากความร่วมมือของชาวบ้าน ผู้ประกอบการ สถานศึกษาในชุมชุมชน รวมถึงหน่วยงานภาครัฐหน่วยงานภาคเอกชนที่มีความหลากหลาย ซึ่งสามารถเป็นแหล่งศึกษาแหล่งเรียนรู้ของชุมชน และเป็นแหล่งประสานการเรียนรู้สาหรับการพัฒนานักศึกษา บุคลากร ตลอดจนศิษย์เก่าของมหาวิทยาลัย
กิจกรรมดำเนินงาน
1. ร่วมจัดงานทิวาราตรีเสมอภาค ณ ปราสาทปรางค์ ต.บ้านปรางค ์ อ.คง จ.นครราชสีมา
2. การอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง "การพัฒนาเมนูและสำรับอาหารอัตลักษณ์ชุมชน เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน"
3. การพัฒนาศิลปะการแสดงเพื่อต้อนรับนักท่องเที่ยว
4. การพัฒนาสื่อการเรียนรู้ ศูนย์การเรียนรู้บ้านมิตรภาพ
ผลการดำเนินงาน
ผลผลิต
1. นักศึกษาเข้าร่วมโครงการ 40 คน
2. ภาคีเครือข่ายในการขับเคลื่อน 3 หน่วยงาน
3. รายวิชาในหลักสูตรที่มีการบูรณาการจัดการเรียนการสอน 2 รายวิชา
4. เกิดพื้นที่ชุมชนต้นแบบด้านการท่องเที่ยว
ผลลัพธ์
1. รายได้ของวิสาหกิจชุมชนเพิ่มขึ้น ร้อยละ 10
2. ความสุขมวลรวม GVH ร้อยละ 42
3. ผลตอบแทนทางสังคม SROI 1.0
4. องค์ความรู้ 2 เรื่อง
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567
ผลการดำเนินงานตามแผนยุทธ์ 67
3) โครงการผลิตภัณฑ์แปรรูปจากน้อยหน่าตกเกรดเพื่อเพิ่มมูลค่าและต่อยอดสูํผลิตภัณฑ์เชิงพานิชย์
พื้นที่ดำเนินการ : วิสาหกิจชุมชนน้อยหน่าปากช่อง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา
กลุ่มเป้าหมาย : สมาชิกวิสาหกิจชุมชนน้อยหน่าปากช่อง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา
ที่มาและความสำคัญ : กลุ่มวิสาหกิจชุมชนน้อยหน่าปากช่อง ปลูกน้อยหน่า ประมาณ 5,000 ไร่ ทาให้น้อยหน่าที่ผลิตได้ในพื้นที่มีปริมาณสูงมาก และมีส่วนที่ไม่ได้คุณภาพ หรือตกเกรดในแต่ละรอบการผลิตสูงถึง 50 ตันต่อรอบการผลิต ซึ่งจะถูกคัดแยกออกและจำหน่ายในราคาต่ำบางครั้งก็ไม่สามารถจำหน่ายได้ทัน เนื่องจากเป็นผลไม้ที่มีอัตราการหายใจสูง ทำให้เกิดการสุกงอมได้อย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดการเน่าเสีย ทำให้เกษตรกรประสบปัญหาอย่างมาก เนื่องจากเกษตรกรจำเป็นต้องมีการกำจัดน้อยหน่าดังกล่าวทิ้ง ส่งผลให้เกิดปัญหาในด้านสิ่งแวดล้อมและการสูญเสียรายได้ การแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่าของน้อยหน่าจึงเป็นทางเลือกใหม่ที่สามารถแก้ปัญหา และจะเป็นการเพิ่มทางเลือกสำหรับการผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีคุณภาพและคุณค่า เพื่อการจำหน่ายควบคู่ไปกับการจำหน่ายผลสด ได้แก่ การแปรรูปปุ๋ยอินทรีย์ และการผลิตถ่านคุณภาพสูงและพร้อมส่งเสริมช่องทางการตลาด มุ่งเน้นการรวมกลุ่มที่มีความเข้มแข็งและยั่งยืนต่อไป
กิจกรรมดาเนินงาน
1. การพัฒนาบรรจุภัณฑ์น้อยหน่าตกเกรดแปรรูปปุ๋ยอินทรีย์ และการผลิตถ่านคุณภาพสูงสำหรับใช้ในครัวเรือนและเชิงพาณิชย์
2. ออกแบบผลิตภัณฑ์ เครื่องหมายการค้า และตราสัญลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ปุ๋ยอินทรีย์ และการผลิตถ่านคุณภาพสูง
3. การส่งเสริมการตลาด การเพิ่มช่องทางการขาย
ผลการดำเนินงาน
ผลผลิต
1. ผลิตภัณฑ์ชุมชน OTOP ที่ได้รับการพัฒนามูลค่า จำนวน 2 ผลิตภัณฑ์
2. ผู้ประกอบการชุมชน อาจารย์นักศึกษา และประชาชนในพื้นที่เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน จำนวน 3 กิจกรรม
3. ผู้ประกอบการชุมชนมีรายได้ที่เพิ่มขึ้น ร้อยละ 10
ผลลัพธ์
1. ผลิตภัณฑ์จากน้อยหน่าตกเกรด ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ปุยอินทรีย์ และการผลิตถ่านคุณภาพสูง 2 ผลิตภัณฑ์
2. เกิดนวัตกรรมชุมชนตามแนวทางเศรษฐกิจ BCG ที่มีการนำมาใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม 2 นวัตกรรมชุมชน
3. รายวิชาในหลักสูตรที่มีการบูรณาการจัดการเรียนการสอนกับการดำเนินงานโครงการฯ 2 รายวิชา
4. เกิดองค์ความรู้ของอาจารย์หรือนักศึกษาที่ดำเนินการร่วมกับชุมชน 3 องค์ความรู้
5. กลุ่มเป้าหมายผู้เข้าร่วมโครงการมีรายได้เพิ่มขึ้น ร้อยละ 10
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567
ผลการดำเนินงานตามแผนยุทธ์ 67
4) โครงการกระบวนการวิศวกรสังคมหนุนเสริมแปรรูปตะไคร้ชุมชนตำบลใหม่ อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา
พื้นที่ดำเนินการ : ตำบลใหม่ อำเภอโนนสูง จังหวักนครราชสีมา
กลุ่มเป้าหมาย : ประชาชนในพื้นที่กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 20 คน นักศึกษาชมรมพลเมืองประชาธิปไตย จำนวน 30 คน อาจารย์ที่ปรึกษา จำนวน 5 คน
ที่มาและความสำคัญ : พื้นที่ตาบลบ้านใหม่ มีการปลูกตระไคร้ ประมาณ 50 ไร่ 100 ครัวเรือน มีปัญหาต้นทุนการผลิตสูงขาดการรวมกลุ่มของเกษตรกร ขาดเครื่องมือที่ทันสมัยในการเพาะปลูก ขาดการแปรรูป และช่องทางการตลาด ซึ่งแต่ละประเด็นยังไม่ได้มีการคิดวิเคราะห์เพื่อหาแนวทางในการแก้ปัญหาชุมชนให้เป็นรูปธรรมทางโครงการจึงเข้าไปแก้ปัญหาชุมชนท้องถิ่นตามกระบวนการวิศวกรสังคมในพื้นที่อันจะส่งผลให้นักศึกษาเกิดทักษะตามแนวคิดวิศวกรสังคมในการสำรวจประเด็นปัญหาในพื้นที่ทั้งทางด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม นำไปสู่กระบวนการคิดวิเคราะห์ เชิงสาเหตุ - ผล เพื่อหาแนวทางในการแก้ปัญหาชุมชนท้องถิ่น พร้อมลงมือปฏิบัติงานจริงด้วยการบูรณาการศาสตร์จากองค์ความรู้ที่มีในมหาวิทยาลัย นำไปสู่สร้างองค์ความรู้หรือนวัตกรรมในการแก้ปัญหาชุมชนท้องถิ่นพื้นที่ให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนต่อไป
กิจกรรมดาเนินงาน
1. สำรวจบริบทและวิถีชีวิตของชุมชนพื้นที่ตำบลใหม่ ผ่านเครื่องมือ “นาฬิกาชีวิต” และ “Timeline พัฒนาการ” ทำการสัมภาษณ์คนในชุมชน
2. วิเคราะห์และออกแบบแนวทางการพัฒนาพื้นที่ตำบลใหม่ ผ่านเครื่องมือ “Timeline กระบวนการ” เพื่อศึกษากลุ่มอาชีพต่างๆ อย่างละเอียดในกระบวนการผลิตของแต่ละผลิตภัณฑ์
3. แยกแยะข้อเท็จจริง และวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของการพัฒนาพื้นที่ตำบลใหม่ผ่านเครื่องมือ “ฟ้าประทาน” เพื่อค้นหากระบวนการผลิต หรือการแปรรูปใหม่ ที่จะเป็นการต่อยอดหรือปรับปรุงผลิตภัณฑ์ให้ดีขึ้น
4. พัฒนานวัตกรรมเพื่อการพัฒนาพื้นที่ตาบลใหม่ผ่านเครื่องมือ “M.I.C. Model” 5. การแปรรูปผลิตภัณฑ์ตะไคร้ เช่น การทำน้ำตะไคร้ + มะตูม การทำถุงหอมตะไคร้ และลูกประคบ มีการให้ความรู้กับชุมชนเรื่องบรรจุภัณฑ์และช่องทางการตลาด
ผลการดำเนินงาน
ผลผลิต
1. ประชาชนเข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 20 คน
2. นักศึกษาชมรมพลเมืองประชาธิปไตยเข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 30 คน
3. อาจารย์ที่ปรึกษาลงพื้นที่ให้คำแนะนำ จำนวน 5 คน
ผลลัพธ์
1. นักศึกษาชมรมพลเมืองประชาธิปไตยมีความรู้และทักษะวิศวกรสังคม
2. รายได้ชุมชนจากการแปรรูปผลิตภัณฑ์ตะไคร้ เพิ่มขึ้นร้อยละ 5
3. ผลตอบแทนทางสังคม SROI เท่ากับ 2.20
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567
ผลการดำเนินงานตามแผนยุทธ์ 67
5) โครงการการจัดการและการเพิ่มมูลค่าขยะด้วยนวัตกรรม
กลุ่มเป้าหมาย
ประชาชน ผู้ใหญ่บ้าน อสม. ผู้นำหมู่บ้าน สท. เจ้าหน้าที่เทศบาลตำบลหนองนํ้าใส
พื้นที่ดำเนินการ
เทศบาลตำบลหนองนํ้าใส ต.หนองนํ้าใส อ.สีคิ้ว จ.นครราชสีมา
วัตถุประสงค์
1.เพื่อกระตุ้นและสร้างจิตสำนึกให้กับประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดการขยะต้นทาง
2.เพื่อส่งเสริมและถ่ายทอดเทคโนโลยีการจัดการขยะพลาสติกและขยะอินทรีย์ให้กับชุมชน
3.เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์จากขยะให้มีมูลค่าทางเศรษฐกิจเพิ่มมากขึ้น
4.เพื่อให้เกิดการบริหารจัดการขยะในพื้นที่ด้วยตนเองได้
5.เพื่อลดปริมาณขยะก่อนนำไปฝั่งกลบ
กิจกรรม
กิจกรรมที่ 1 อบรมเซิงปฏิบัติการหลักการแยกขยะ แนวทางการนำขยะไปใช้ประโยซนํและการสร้างมูลค่าจากขยะ
กิจกรรมที่ 2 อบรมเซิงปฏิบัติการการติดตามการแยก และการเพิ่มมูลค่าของขยะในครัวเรือน
กิจกรรมที่ 3 ตรวจประเมินการจัดการ การเพิ่มมูลค่าขยะ เพื่อเป็นครัวเรือน ต้นแบบการขยะแบบครบวงจร
กิจกรรมที่ 4 นวัตกรรมการผลิตนํ้ามันจากขยะพลาสติก
กิจกรรมที่ 5 การจัดการขยะและการทดสอบขยะเชื้อเพลิง
กิจกรรมที่ 6 การจัดนิทรรศการเสวนา “การจัดการและการเพิ่มมูลค่าขยะด้วยนวัตกรรม”
ผลลัพธ์
1. ศูนย์การเรียนรู้ตด้านการจัดการและนวัตกรรมจากขยะ 1 ศูนย์
2. นวัตกรรมเตากลั่นนํ้ามันเชื้อเพลิงจากขยะพลาสติก 1 ขุด
3. นวัตกรรมเตาเผาจากขยะนํ้ามันเก่า 1 ขุด
4. คู่มือการจัดการและการเพิ่มมูลค่าขยะด้วยนวัตกรรม 1 เรื่อง
5. จำนวนคน/บุคลากรภาครัฐที่เข้าร่วมโครงการ 160 คน
6. ครัวเรือนต้นแบบ 24 ครัวเรือน
7. หมู่บ้านที่เข้าร่วมกิจกรรม 18 หมู่บ้าน
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567
ผลการดำเนินงานตามแผนยุทธ์ 67
