17.4.3 - การศึกษาเพื่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในชุมชนวงกว้าง

17.4.3 - การศึกษาเพื่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในชุมชนวงกว้าง

คำอธิบายตัวชี้วัด:
มีการจัดกิจกรรมการศึกษาภาคขยายที่มุ่งเน้นให้บริการแก่ชุมชนวงกว้าง ซึ่งอาจรวมถึงศิษย์เก่า ผู้อยู่อาศัยในท้องถิ่น และผู้พลัดถิ่น

ารดำเนินการของมหาวิทยาลัยนครราชสีมา (มร.นม.)
           มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ในฐานะสถาบันอุดมศึกษาของรัฐที่มีพันธกิจตามพระราโชบาย ด้านการพัฒนาท้องถิ่น ได้มุ่งเน้นการจัดการศึกษา การวิจัย และการบริการวิชาการที่ตอบสนองต่อความท้าทายด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรมของพื้นที่จังหวัดนครราชสีมาและภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง โดยใช้แนวคิด “การศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” เป็นกรอบในการออกแบบระบบการเรียนรู้และการทำงานร่วมกับชุมชนอย่างเป็นระบบ
          การดำเนินงานของมหาวิทยาลัยมุ่งสร้างผลกระทบทางสังคม (Social Impact) ผ่านการพัฒนาศักยภาพของประชาชน การพัฒนานวัตกรรมชุมชน การสร้างเศรษฐกิจฐานรากเข้มแข็ง และการส่งเสริมการจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน โดยใช้พื้นที่จริงเป็นฐานเรียนรู้ (Area-based Education) และพัฒนา “พื้นที่ปฏิบัติการทางสังคม” (Social Lab) เพื่อเป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงองค์ความรู้จากคณะและศูนย์ต่าง ๆ สู่การแก้ปัญหาในพื้นที่อย่างตรงจุดและยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนอย่างยั่งยืน
          นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยยังได้พัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ร่วมกับชุมชน (Community-based Learning Ecosystem) ผ่านการขับเคลื่อนโครงการด้านเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เกษตรปลอดภัย การจัดการสิ่งแวดล้อม การพัฒนาศูนย์เรียนรู้ การส่งเสริมชุมชนดิจิทัล และการสร้างวิศวกรสังคมในสาขาต่าง ๆ ให้มีความสามารถในการคิด วิเคราะห์ ออกแบบ และแก้ปัญหาบนฐานข้อมูลจริงของพื้นที่ ซึ่งล้วนเป็นองค์ประกอบสำคัญของการเรียนรู้เพื่อความยั่งยืนในระดับชุมชนกว้าง
          ผลจากการดำเนินงานดังกล่าว ก่อให้เกิดต้นแบบพื้นที่เรียนรู้ นวัตกรรมชุมชน ผลิตภัณฑ์ใหม่ พื้นที่ท่องเที่ยวสร้างสรรค์ ระบบการบริหารจัดการทรัพยากร และการยกระดับคุณภาพชีวิตในหลายมิติ สอดคล้องกับหลักการ “การศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) และมีผลการดำเนินงานที่สะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมาในการขับเคลื่อนการศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนในชุมชนกว้าง ผ่านโครงการพัฒนาท้องถิ่นที่มีความหลากหลาย ทั้งด้านเศรษฐกิจสร้างสรรค์ นวัตกรรม ผลิตภัณฑ์ชุมชน การพัฒนาศูนย์เรียนรู้ การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ การสร้างชุมชนดิจิทัล การพัฒนาวิศวกรสังคมในมิติต่าง ๆ รวมถึงการเสริมพลัง Soft Power จากฐานอัตลักษณ์ท้องถิ่น ซึ่งสะท้อนความมุ่งมั่นของมหาวิทยาลัยในการเป็นกลไกหลักในการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืนและต่อเนื่อง อาทิ
          
1. การดำเนินงานด้านการพัฒนาท้องถิ่นที่เกิดผลกระทบกับชุมชนด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม ผ่านโครงการสำคัญ เช่น
-โครงการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากชุมชน ด้วยกระบวนการออกแบบพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงก้าวหน้า เพื่อสร้างเอกลักษณ์เสริมประสิทธิภาพการขายให้กับผลิตภัณฑ์ป่านศรนารายณ์ในพื้นที่หมู่ 1 เก่า ตำบลบ้านเก่า อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา


 -โครงการยกระดับและพัฒนาผลิตผลิตภัณฑ์ผ้าหมักโคลนย้อมสีธรรมชาติ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผ้าทอมือพื้นบ้าน ตำบลหนองบัวน้อย อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา

 -โครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูป จากใยบวบ และการส่งเสริมการตลาดเพื่อเพิ่มมูลค่าและยกระดับรายได้ให้กับวิสาหกิจชุมชนวิถีคนโคกพรม ตำบลโนนไทย อำเภอโนนไทย จังหวัดนครราชสีมา
                    
                   
-โครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อการท่องเที่ยว และวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยว อำเภอสูงเนิน


-โครงการผลิตภัณฑ์แปรรูปจากน้อยหน่าตกเกรด เพื่อเพิ่มมูลค่าและต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์เชิงพานิชย์


-โครงการออกแบบลวดลายเรขาคณิต จากศิลปวัฒนธรรมพื้นถิ่นโคราช สำหรับตกแต่งเพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์เครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน (Soft Power)


2. การทำงานร่วมกับชุมชนและเครือข่ายในพื้นที่ ในการพัฒนาพื้นที่ปฏิบัติการทางสังคม (Social lab) และขยายผลนวัตกรรมตามแนวคิด BCG เพื่อให้เป็นชุมชนต้นแบบในการเป็น แหล่งเรียนรู้ ก่อให้เกิดการทำงานร่วมกันในทุกภาคส่วน อันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพชีวิต ชุมชนต้นแบบที่มหาวิทยาลัยดำเนินการ ได้แก่


 -โครงการพื้นที่ต้นแบบด้านแหล่งเรียนรู้เชิงเกษตรปลอดภัย และรักษ์สิ่งแวดล้อมแบบองค์รวม ตามแนวทาง BCG Model ตำบลขามสะแกแสง 

-โครงการพื้นที่ต้นแบบครอบครัวเรียนรู้สุขภาพราชภัฏนครราชสีมา


 -โครงการพื้นที่ต้นแบบด้านการท่องเที่ยว เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตจากวัฒนธรรม และวิถีชีวิต คนโคราช กรณีศึกษา วิสาหกิจชุมชนการท่องเที่ยวชุมชนปรางค์นคร อำเภอคง 


 -โครงการพื้นที่ต้นแบบในการสร้างคุณค่าและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ด้วยการบริหารจัดการตนเองแบบองค์รวม ตำบลสัมฤทธิ์ อำเภอพิมาย


 -โครงการพื้นที่ต้นแบบตามแนวคิด BCG เพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานราก สู่ชุมชนพึ่งตนเองอย่างยั่งยืน ตำบลตลาดไทร อำเภอประทาย


3. การดำเนินการพัฒนาศูนย์เรียนรู้ เพื่อการบริหารจัดการทรัพยากรชุมชนอย่างยั่งยืน
 -โครงการพัฒนาศูนย์เรียนรู้เกษตรชุมชน อำเภอสีดา จังหวัดนครราชสีมาเพื่อการบริหารทรัพยากรชุมชนอย่างยั่งยืน 


-โครงการการพัฒนาศูนย์การเรียนรู้ระบบนิเวศป่าเต็งรัง และการถ่ายทอดองค์ความรู้ เพื่อพัฒนาศักยภาพเครือข่าย ชุมชนท้องถิ่น การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพิ่มพูนการกักเก็บคาร์บอนในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ หนองเต็ง-จักราช จังหวัดนครราชสีมา



4. การดำเนินการพัฒนาชุมชนดิจิทัล (Digital community) เพื่อรองรับสังคมศตวรรษที่ 21 
-โครงการการพัฒนาชุมชนดิจิทัล (Digital Community) เพื่อรองรับสังคมศตวรรษที่ 21 พื้นที่เทศบาลนครนครราชสีมา


5. การดำเนินการโครงการยกระดับนวัตกรรมชุมชนด้วยกระบวนการวิศวกรสังคม
 -โครงการพัฒนาและยกระดับนวัตกรรมชุมชนด้วยกระบวนการวิศวกรสังคม ต่อการแก้ไขปัญหา หรือยกระดับชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา


-โครงการวิศวกรสังคมกับการส่งเสริมและพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรของชุมชนบ้านโพนสูง ตำบลหมื่นไวย อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา


-โครงการสร้างวิศวกรสังคมด้วยกลไกเทคโนโลยีและการออกแบบเพื่อพัฒนาชุมชน แก้ปัญหาท้องถิ่น ตำบลขามสะแกแสง อำเภอขามสะแกแสง จังหวัดนครราชสีมา



-โครงการวิศวกรสังคมคณะพยาบาลศาสตร์ เพื่อแก้ปัญหาชุมชนในพื้นที่ ตำบลด่านเกวียน อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา

-โครงการกระบวนการวิศวกรสังคมหนุนเสริมแปรรูปตะไคร้ชุมชนตำบลใหม่ อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา


-โครงการการยกระดับการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอำเภอเฉลิมพระเกียรติโดยนักศึกษาวิศวกรสังคม


-โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา และการพัฒนา Soft Skills นักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ด้วยกระบวนการวิศวกรสังคม

-โครงการวิศวกรสังคมด้านสุขภาพเพื่อสร้างนวัตกรรมชุมชนและส่งเสริมคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่หมู่บ้านประกายปรง ตำบลหนองงูเหลือม อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.นครราชสีมา




แหล่งข้อมูลอ้างอิง
Onepage โครงการยุทธศาสตร์ฯ ปี 2567